Dowiedz się, czym jest system MDM, jak chroni firmowe dane i w jaki sposób zwiększa bezpieczeństwo urządzeń mobilnych w biznesie. Przewodnik dla firm.
Spis treści
- Czym jest Mobile Device Management (MDM)? Definicja i podstawowe funkcje
- Dlaczego warto wdrożyć system MDM w firmie?
- Najważniejsze możliwości systemu MDM – kontrola, konfiguracja, zabezpieczenia
- MDM a bezpieczeństwo danych firmowych
- Praktyczne zastosowanie MDM w środowisku biznesowym
- Jak wybrać idealny system MDM? Kluczowe kryteria i rekomendacje
Czym jest Mobile Device Management (MDM)? Definicja i podstawowe funkcje
System Mobile Device Management (MDM) to nowoczesne rozwiązanie służące do centralnego zarządzania urządzeniami mobilnymi wykorzystywanymi w organizacji. Dzięki wdrożeniu MDM, przedsiębiorstwa mogą skutecznie kontrolować, monitorować oraz zabezpieczać smartfony, tablety, laptopy i inne urządzenia przenośne, niezależnie od tego, czy były zakupione przez firmę, czy przyniesione przez pracownika w ramach polityki BYOD (Bring Your Own Device). Kluczową rolą systemów MDM jest zapewnienie zgodności z polityką bezpieczeństwa organizacji oraz ochrona newralgicznych danych firmowych przed nieautoryzowanym dostępem, zagrożeniami cybernetycznymi czy przypadkową utratą informacji. Centralizacja zarządzania pozwala na szybkie reagowanie na incydenty bezpieczeństwa oraz przeprowadzanie niezbędnych aktualizacji i konfiguracji bez fizycznego dostępu do urządzeń końcowych, co ma szczególne znaczenie w przypadku pracy zdalnej i rozproszonych zespołów.
Do podstawowych funkcji systemu MDM należą zaawansowane mechanizmy kontroli i nadzoru nad urządzeniami, począwszy od zdalnego wdrażania i blokowania aplikacji służbowych, poprzez zaawansowane ustawienia polityk bezpieczeństwa, aż po szyfrowanie danych przechowywanych na urządzeniach. System umożliwia administratorom tworzenie i egzekwowanie reguł dotyczących dostępu do sieci firmowej, zarządzania hasłami, instalowania certyfikatów i konfiguracji VPN. W kluczowych sytuacjach, takich jak zagubienie lub kradzież telefonu służbowego, MDM pozwala natychmiast zlokalizować urządzenie, zablokować je, a w razie potrzeby zdalnie usunąć wszystkie dane, zapobiegając wyciekowi informacji. Z poziomu jednej konsoli administracyjnej można zarządzać setkami lub tysiącami urządzeń różnych marek i systemów operacyjnych, dbając o ich aktualność, zgodność z wymogami prawnymi oraz o wygodę użytkowników końcowych — pracowników firmy. Systemy MDM wspierają również integrację z innymi narzędziami IT, takimi jak systemy zarządzania tożsamością, monitorując działania użytkowników i realizując procesy audytowe, co nie tylko podnosi bezpieczeństwo, ale także automatyzuje rutynowe zadania oraz redukuje koszty zarządzania flotą urządzeń mobilnych w organizacji.
Dlaczego warto wdrożyć system MDM w firmie?
Wdrożenie systemu MDM w firmie przynosi szereg wymiernych korzyści zarówno z perspektywy bezpieczeństwa, jak i efektywności operacyjnej. W świecie, gdzie urządzenia mobilne są nieodłącznym narzędziem codziennej pracy, a praca zdalna i hybrydowa stają się normą, kontrola nad flotą tych urządzeń staje się kluczowym wyzwaniem dla przedsiębiorstw. Systemy MDM pozwalają na centralne monitorowanie i zarządzanie wszystkimi urządzeniami końcowymi w organizacji, niezależnie od ich systemu operacyjnego czy lokalizacji geograficznej użytkownika. Pozwala to znacząco ograniczyć ryzyka wynikające z rozproszenia danych, dostępu do zasobów firmowych z różnych sieci czy korzystania przez pracowników z własnych urządzeń (BYOD). MDM umożliwia natychmiastowe egzekwowanie polityk bezpieczeństwa, wymuszanie złożonych haseł, wymóg szyfrowania dysków, automatyczną instalację niezbędnych aktualizacji i aplikacji oraz blokowanie dostępu do potencjalnie niebezpiecznych funkcji czy programów. Kluczową zaletą systemu jest także możliwość zdalnego reagowania na incydenty, takie jak zgubienie sprzętu – administrator może natychmiast zlokalizować urządzenie, zablokować je bądź całkowicie wyczyścić pamięć, minimalizując ryzyko wycieku wrażliwych danych. Centralizacja zarządzania pozwala na przejrzysty wgląd we flotę urządzeń, możliwość wyciągania raportów o stanie bezpieczeństwa, automatyzację rutynowych zadań i szybkie wdrażanie nowych polityk przy minimalnym zaangażowaniu działu IT. Ponadto, wdrożenie MDM wspiera spełnienie wymogów prawnych dotyczących ochrony danych osobowych (RODO), co jest szczególnie istotne dla organizacji przetwarzających dane klientów czy partnerów biznesowych.
Kolejnym argumentem przemawiającym za wdrożeniem systemu MDM w organizacji jest znacząca optymalizacja kosztów zarządzania infrastrukturą mobilną oraz poprawa produktywności pracowników. Dzięki automatyzacji procesów i uproszczeniu zarządzania flotą urządzeń IT może skoncentrować się na strategicznych zadaniach zamiast na manualnym konfigurowaniu czy rozwiązywaniu indywidualnych problemów technicznych użytkowników. Scentralizowane wdrażanie aplikacji oraz aktualizacji eliminuje przestoje wynikające z problemów kompatybilności oprogramowania, a także ogranicza ryzyko związane z użytkowaniem nieaktualnych czy podatnych na ataki wersji systemów operacyjnych. Systemy MDM umożliwiają również prostą integrację z innymi narzędziami firmowymi (np. usługami chmurowymi, platformami zarządzania dostępem czy systemami helpdesk), co dodatkowo upraszcza i zabezpiecza realizację codziennych obowiązków. Efektywne zarządzanie polityką BYOD dzięki MDM pozwala firmie czerpać korzyści ze zwiększonej elastyczności pracy bez narażania się na utratę kontroli nad firmowymi danymi – urządzenia prywatne mogą być objęte tymi samymi rygorystycznymi standardami bezpieczeństwa co sprzęt korporacyjny. Szerokie możliwości raportowania, audytów oraz alertów systemowych wspierają kontrolę działań użytkowników, pomagają szybko wykryć nietypowe zachowania, potencjalne zagrożenia czy próby nieautoryzowanego dostępu. Wprowadzenie MDM to zatem nie tylko inwestycja w generowanie oszczędności i redukcję działań administracyjnych, ale przede wszystkim decyzja wspierająca rozwój firmy w modelu cyfrowym, gdzie bezpieczeństwo informacji oraz sprawność operacyjna mają bezpośredni wpływ na konkurencyjność i wiarygodność organizacji na rynku.
Najważniejsze możliwości systemu MDM – kontrola, konfiguracja, zabezpieczenia
Systemy Mobile Device Management oferują szeroki wachlarz funkcjonalności, które mają na celu umożliwienie organizacjom pełnej kontroli nad flotą urządzeń mobilnych. Najważniejszym aspektem działania MDM jest centralizacja zarządzania, która pozwala administratorom IT kontrolować nawet setki czy tysiące urządzeń jednocześnie z poziomu jednego, intuicyjnego panelu administracyjnego. Do kluczowych funkcji należy zdalna rejestracja urządzeń – zarówno firmowych, jak i prywatnych – co skraca czas wdrożenia i obniża koszty operacyjne. System pozwala na przypisywanie urządzeń do grup użytkowników w oparciu o strukturę organizacyjną lub typ wykonywanych zadań, a także na automatyczne stosowanie przypisanych polityk bezpieczeństwa czy profili konfiguracyjnych. Dzięki temu każde nowe urządzenie jest natychmiast dostosowywane do wymogów firmy i odpowiednio zabezpieczone. Zarządzanie aplikacjami to kolejna istotna możliwość – MDM umożliwia preinstalowanie aplikacji biznesowych, blokowanie nieautoryzowanego oprogramowania, aktualizowanie programów do najnowszych wersji oraz nadzorowanie uprawnień aplikacji. W ramach kontroli administratorzy mogą zdalnie wymuszać zmiany ustawień, takie jak wprowadzanie haseł zgodnych z polityką firmy, blokowanie wybranych funkcji urządzeń (np. aparatu, Bluetooth, NFC), a nawet ustalanie godzin, w których określone aplikacje mogą być aktywne. Systemy MDM oferują również możliwość prowadzenia audytów urządzeń, generowania raportów dotyczących ich użycia, zgodności oraz ewentualnych incydentów bezpieczeństwa, co usprawnia identyfikację zagrożeń i podnosi poziom nadzoru nad firmową infrastrukturą mobilną.
Z perspektywy bezpieczeństwa, systemy MDM wyróżniają się zaawansowanymi mechanizmami ochrony, które skutecznie minimalizują ryzyko wycieku danych oraz ataków cybernetycznych. Szyfrowanie danych przechowywanych na urządzeniach i przesyłanych pomiędzy nimi stanowi podstawę ochrony wrażliwych informacji przed dostępem osób niepowołanych – nawet w przypadku kradzieży czy zgubienia sprzętu. Kluczową rolę odgrywają funkcje zdalnego blokowania i wymazywania danych, pozwalające w krytycznych sytuacjach natychmiast uniemożliwić dostęp do danych firmowych, a także opcja lokalizacji urządzenia na mapie. Administratorzy mogą ustalać restrykcyjne polityki dotyczące długości i złożoności haseł, wymuszać regularną zmianę kodów zabezpieczających oraz stosować uwierzytelnianie wielopoziomowe (MFA), zapewniając dodatkową warstwę ochronną przed nieautoryzowanym dostępem. MDM wspiera również separację danych prywatnych i służbowych na jednym urządzeniu, dzięki czemu prywatne aplikacje i pliki nie mają dostępu do zasobów firmowych, a administrator nie narusza prywatności użytkownika. Dodatkowo narzędzia te ułatwiają masową konfigurację ustawień VPN i Wi-Fi, dzięki czemu pracownicy mają bezpieczny, szyfrowany dostęp do firmowych zasobów z dowolnej lokalizacji. Kontrola nad aktualizacjami systemowymi pozwala na szybkie reagowanie na odkryte luki bezpieczeństwa – administrator decyduje, kiedy i które aktualizacje są instalowane, zapobiegając wykorzystaniu podatności przez cyberprzestępców. Systemy MDM umożliwiają również monitorowanie zgodności urządzeń z wewnętrznymi i zewnętrznymi regulacjami prawnymi (np. RODO/GDPR), a w przypadku wykrycia niezgodności mogą automatycznie ograniczyć dostęp do usług lub wysyłać powiadomienia do administratora. Rozbudowane możliwości integracji z innymi systemami – na przykład antywirusami, platformami do zarządzania tożsamością oraz narzędziami do backupu – zapewniają całościową ochronę i uproszczone zarządzanie środowiskiem mobilnym. Dzięki temu MDM staje się nie tylko narzędziem informatycznym, ale kluczowym elementem strategii bezpieczeństwa i produktywności każdej nowoczesnej organizacji.
MDM a bezpieczeństwo danych firmowych
Bezpieczeństwo danych firmowych stanowi jedno z najważniejszych wyzwań stojących przed współczesnymi organizacjami, zwłaszcza w erze mobilności i pracy zdalnej. Systemy Mobile Device Management (MDM) odgrywają kluczową rolę w ochronie informacji, umożliwiając scentralizowaną kontrolę nad urządzeniami mobilnymi oraz skuteczne egzekwowanie polityk bezpieczeństwa w całej organizacji. Dzięki MDM firmy mogą precyzyjnie definiować i wdrażać zasady dotyczące prywatności, szyfrowania oraz dostępu do zasobów, minimalizując ryzyko wycieku poufnych danych zarówno na poziomie aplikacji, jak i urządzenia. Jednym z fundamentów bezpieczeństwa realizowanego przez systemy MDM jest możliwość zarządzania uprawnieniami użytkowników i aplikacji, co pozwala na ograniczenie dostępu do określonych funkcji i danych firmowych wyłącznie dla osób uprawnionych. Ponadto, MDM umożliwia automatyczne wykrywanie podatności oraz niezgodności z wewnętrznymi standardami zabezpieczeń, co znacząco zwiększa odporność organizacji na cyberzagrożenia, ataki phishingowe czy złośliwe oprogramowanie celowane w urządzenia mobilne. Zintegrowane rozwiązania pozwalają na monitorowanie stanu zabezpieczeń w czasie rzeczywistym oraz szybkie reagowanie w sytuacjach kryzysowych, takich jak zagubienie urządzenia, podejrzana próba logowania czy wykrycie nieautoryzowanej aplikacji.
W zakresie praktycznych narzędzi ochrony danych MDM wprowadza szereg mechanizmów, które zapewniają kompleksową obronę przed atakami i nieautoryzowanym dostępem. Najważniejsze z nich obejmują szyfrowanie danych zarówno w stanie spoczynku, jak i podczas przesyłania, co znacząco utrudnia ich przechwycenie przez osoby niepowołane. Systemy MDM umożliwiają też zdalne blokowanie, lokalizację i całkowite wymazywanie danych z urządzenia w przypadku jego utraty lub kradzieży, eliminując ryzyko kompromitacji informacji firmowych. Rozwiązania te wspierają również separację danych służbowych i prywatnych, tworząc bezpieczne kontenery umożliwiające korzystanie z jednego urządzenia zarówno do celów prywatnych, jak i biznesowych, bez ryzyka przenikania danych między środowiskami. Ważnym elementem jest także automatyczne wdrażanie aktualizacji systemowych i aplikacyjnych, które łatają wykryte luki oraz zapobiegają wykorzystaniu ich przez cyberprzestępców. Administratorzy mogą zarządzać politykami wymuszającymi regularną zmianę silnych haseł, uwierzytelnianie wieloskładnikowe oraz ręczne blokowanie podejrzanych urządzeń. Dodatkowo, systemy MDM są zdolne do prowadzenia zaawansowanych audytów i generowania raportów z zakresu bezpieczeństwa, co nie tylko ułatwia szybkie wykrywanie i reagowanie na nieprawidłowości, ale również pozwala spełnić wymogi regulacyjne (np. GDPR, RODO) oraz przygotować organizację do wewnętrznych i zewnętrznych kontroli. Dzięki tym wszystkim funkcjonalnościom MDM jest nieocenionym narzędziem wspierającym cyfrową odporność przedsiębiorstwa, pozwalając na skuteczną ochronę informacji firmowych w coraz bardziej złożonym i dynamicznym środowisku technologicznym.
Praktyczne zastosowanie MDM w środowisku biznesowym
Współczesne środowisko biznesowe coraz częściej opiera się na mobilności, elastyczności i pracy zdalnej, dlatego praktyczne zastosowanie systemów Mobile Device Management (MDM) obejmuje szereg kluczowych scenariuszy, które odpowiadają na rosnące wymagania w zakresie zarządzania, bezpieczeństwa i produktywności. Przede wszystkim, MDM jest nieodzowny dla firm, które obsługują rozproszony zespół – zarówno w modelu pracy hybrydowej, jak i w pełni zdalnej. Centralna konsola MDM pozwala administratorom IT zdalnie rejestrować nowe urządzenia, konfigurować je i egzekwować firmowe polityki bezpieczeństwa już od pierwszego uruchomienia sprzętu. W praktyce oznacza to, że nowy smartfon lub tablet trafiający do pracownika może być gotowy do pracy w ciągu kilku minut, bez fizycznej obecności w siedzibie firmy. Moduły automatycznej instalacji i aktualizacji firmowych aplikacji, zabezpieczania sieci VPN oraz konfiguracji Wi-Fi eliminują żmudne ręczne procesy, minimalizując ryzyko błędów ludzkich i poprawiając komfort użytkowników końcowych. Ważnym zastosowaniem są także narzędzia umożliwiające zdalne wsparcie techniczne – administrator może na bieżąco diagnozować i rozwiązywać problemy użytkownika, często bez przerywania jego pracy, co przekłada się na ciągłość operacji biznesowych, szybszą reakcję na incydenty i optymalizację kosztów wsparcia IT. W wielu firmach MDM jest również wykorzystywany do wdrażania polityki Bring Your Own Device (BYOD), która zezwala pracownikom na korzystanie z prywatnych urządzeń do zadań służbowych, przy jednoczesnym zachowaniu kontroli nad sferą firmową i prywatną. Dzięki temu IT może zadbać o bezpieczeństwo zasobów organizacji, nie naruszając prywatności personalnych danych pracownika. Mechanizmy separacji danych, możliwość szyfrowania oraz restrykcyjnego zarządzania dostępem sprawiają, że BYOD staje się praktycznym i bezpiecznym rozwiązaniem, nawet w branżach wysoko regulowanych takich jak finanse, opieka zdrowotna czy prawo.
MDM pełni również istotną rolę w sektorach, gdzie istotne jest nie tylko bezpieczeństwo, ale także efektywność pracy terenowej i logistyki. W firmach handlowych, dystrybucyjnych, produkcyjnych czy usługowych pracownicy coraz częściej korzystają z mobilnych terminali, skanerów, tabletów i telefonów podczas wykonywania codziennych obowiązków poza biurem. Systemy MDM umożliwiają firmom dynamiczną aktualizację oprogramowania, zdalną dystrybucję dedykowanych aplikacji serwisowych oraz bieżący nadzór nad stanem technicznym sprzętu. Przykładowo, przedsiębiorstwa logistyczne mogą wprowadzać i wycofywać aplikacje wspierające zarządzanie łańcuchem dostaw, monitorować położenie GPS pojazdów służbowych lub wprowadzać ograniczenia użytkowania określonych funkcji poza wyznaczonymi godzinami pracy. MDM pozwala również na zastosowanie tzw. trybu kioskowego, który ogranicza działanie urządzenia wyłącznie do wybranych aplikacji oraz funkcji – jest to szczególnie przydatne w punktach obsługi klienta, magazynach czy na liniach produkcyjnych, gdzie wysokie standardy bezpieczeństwa muszą iść w parze z łatwością obsługi. W sektorze edukacji i szkoleniowym, systemy MDM umożliwiają łatwe zarządzanie tabletami lub laptopami wykorzystywanymi podczas zajęć – administratorzy mogą zdalnie blokować dostęp do niepożądanych treści, dystrybuować materiały dydaktyczne, a także monitorować postęp uczestników szkoleń. Na poziomie strategicznym MDM sprzyja szybkiemu reagowaniu na zmieniające się potrzeby biznesowe poprzez elastyczne wdrażanie nowych narzędzi i procesów, a także regularne audyty zgodności z przepisami dotyczącymi ochrony danych (RODO, HIPAA), co z kolei podnosi wiarygodność firmy wobec klientów i partnerów biznesowych. Systemy MDM mają również zastosowanie we wdrożeniach mobilnych płatności, kontroli dostępów, monitoringu urządzeń IoT czy zarządzaniu dużą flotą urządzeń w sieciach detalicznych. Automatyzacja raportowania i analiz przenosi zarządzanie mobilnością w nowy wymiar, wspierając digitalizację przedsiębiorstw i ułatwiając podejmowanie decyzji opartych o precyzyjne dane. W efekcie, praktyczne wdrożenie MDM skutkuje nie tylko znaczącą poprawą kontroli nad infrastrukturą mobilną, ale także wzrostem efektywności operacyjnej, bezpieczeństwa pracy oraz konkurencyjności firmy na rynku.
Jak wybrać idealny system MDM? Kluczowe kryteria i rekomendacje
Wybór odpowiedniego systemu Mobile Device Management (MDM) jest strategiczną decyzją, która może zasadniczo wpłynąć na bezpieczeństwo, efektywność operacyjną oraz elastyczność organizacji. Przy ocenie rozwiązań MDM warto rozpocząć od dokładnego zdefiniowania potrzeb firmy – zarówno pod względem liczby i typu wdrażanych urządzeń (Android, iOS, Windows, MacOS), jak i wymagań dotyczących bezpieczeństwa, zgodności z regulacjami czy integracji z istniejącymi systemami IT. Kluczowym kryterium powinna być łatwość skalowania, zwłaszcza w firmach dynamicznie rozwijających się lub prowadzących rozproszone zespoły. Nowoczesne systemy MDM oferują wsparcie dla różnych platform oraz umożliwiają centralne zarządzanie setkami czy tysiącami urządzeń z jednego intuicyjnego panelu administracyjnego. Bardzo ważna jest także kompatybilność z polityką Bring Your Own Device (BYOD) – wybrany system powinien pozwalać nie tylko na wdrażanie i zabezpieczanie urządzeń firmowych, ale także sprawne zarządzanie sprzętem prywatnym pracowników, zapewniając skuteczną separację danych osobistych i służbowych oraz egzekwowanie polityk bezpieczeństwa bez naruszania prywatności użytkowników.
Oceniając systemy MDM, należy zwrócić szczególną uwagę na możliwości związane z egzekwowaniem polityk bezpieczeństwa, zarządzaniem uprawnieniami użytkowników, wymuszaniem silnych haseł, szyfrowaniem danych, zdalnym blokowaniem czy wymazywaniem informacji w przypadku zgubienia lub kradzieży urządzenia. Nie bez znaczenia są również funkcje pozwalające na zdalną konfigurację ustawień sieciowych, takich jak VPN czy Wi-Fi, raportowanie i monitorowanie w czasie rzeczywistym, a także zaawansowana automatyzacja rutynowych zadań administracyjnych, jak instalacja aplikacji, aktualizacje i wsparcie techniczne. Rekomendowane jest wybieranie rozwiązań, które integrują się z wykorzystywanymi już w firmie narzędziami, takimi jak systemy do zarządzania tożsamością (Identity and Access Management, IAM), platformy bezpieczeństwa, systemy HR czy narzędzia pozwalające na prowadzenie audytów zgodności. Koszty licencji oraz model płatności (abonamentowy czy jednorazowy) powinny być przejrzyste i dopasowane do skali projektu. Warto przeprowadzić analizę całkowitego kosztu posiadania (TCO), biorąc pod uwagę zarówno opłaty licencyjne, jak i wydatki na wdrożenie, szkolenia oraz bieżącą administrację systemem. Niezwykle ważnym aspektem jest wsparcie techniczne oferowane przez dostawcę – nie tylko kompetencje konsultantów, ale także dostępność dokumentacji, baza wiedzy oraz elastyczność w rozwiązywaniu incydentów i aktualizowaniu funkcjonalności systemu. Przed dokonaniem ostatecznego wyboru zalecane jest sprawdzenie referencji oraz opinii klientów, którzy wdrożyli już dany system w środowisku o zbliżonym profilu działalności. Rolę odgrywa również czas implementacji i prostota migracji danych z obecnych rozwiązań, co może mieć znaczenie szczególnie przy dużych flotach urządzeń. Testy pilotażowe, tzw. proof of concept, ułatwiają ocenę przydatności i ergonomii wybranych rozwiązań w codziennej pracy, a także weryfikację funkcjonowania w specyficznych dla firmy scenariuszach operacyjnych. Rekomendacje branżowe coraz częściej wskazują także na istotność inwestycji w systemy MDM rozwijające się w kierunku zaawansowanej analityki, automatycznego wykrywania zagrożeń (np. AI/ML), proaktywnego monitoringu bezpieczeństwa czy łatwej rozbudowy o nowe funkcjonalności. Systemy chmurowe zapewniają większą elastyczność i redundancję, pozwalając zarządzać urządzeniami z dowolnej lokalizacji, podczas gdy rozwiązania on-premise oferują pełną kontrolę nad danymi – wybór powinien być uzależniony od wymogów prawnych, polityki bezpieczeństwa oraz strategii rozwoju firmy. Uwzględnienie powyższych kryteriów pozwala stworzyć solidne podstawy pod skuteczne wdrożenie MDM, które nie tylko chroni dane i zapewnia zgodność z regulacjami, ale także wspiera cyfrową transformację i rozwój przedsiębiorstwa.
Podsumowanie
System MDM to niezawodne narzędzie zapewniające pełną kontrolę nad urządzeniami mobilnymi w firmie, zwiększając poziom bezpieczeństwa i ochrony danych. Dzięki wdrożeniu Mobile Device Management organizacje mogą skutecznie monitorować, konfigurować oraz zarządzać urządzeniami mobilnymi, minimalizując ryzyko wycieku danych i utraty sprzętu. Dobór właściwego systemu MDM pozwala zoptymalizować procesy IT oraz sprostać wymaganiom współczesnego biznesu. Inwestycja w MDM to klucz do nowoczesnego i bezpiecznego zarządzania firmowymi smartfonami i tabletami.
